Mga Utak Pulbura

(Photo credit; www.philstar.com)
(Photo credit;  www.philstar.com)
(Photo credit; www.philstar.com)

Sabi nga sa kanta ni Elvis Presley, “…only fools rush in”.

At kung mayroon mang magandang halimbawa ng kasabihang ito sa tunay na buhay, ang mga Vietnamese na marahil iyon. Nitong mga nakalipas na araw, libo-libong mga galit na Vietnamese ang nagtungo sa mga lansangan ng lalawigang Binh Duong—ang pusod ng industriya sa Vietnam—upang ipakita ang kanilang pagtuligsa sa pinakabagong panghihimasok ng bansang Tsina sa West Philippine Sea. [1] Kamakailan kasi, tinayo ng China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) ang isang oil rig sa bahagi ng karagatan ng Kapuluang Paracel na inaangkin rin ng Vietnam. [2]

Sa mga pagkilos na ito, sinugod ng mga nagpoprotesta ang mga pabrika at iba pang negosyong pag-aari ng mga Intsik. Gamit ang mga sulo at Molotov cocktail, sinunog nila ang anumang pabrika at establisimiyento na may mga karakter na Intsik sa kanilang mga pangalan o logo. Subalit, sa kasamaang palad, di lamang mga Intsik ang nadamay at nasaktan sa kaguluhang ito. Maging ang mga negosyo at ari-arian ng mga inosenteng mangangalakal mula sa Taiwan, South Korea, Hapon, at Singapore ay dinamay. Iniulat pa nga ng embahada ng Singapore na maging ang kanilang pambansang watawat ay sinunog ng mga nagpoprotesta.

Habang nagaganap ang mga pagkilos na ito, patuloy namang nakikipagpatintero ang mga barko ng Vietnam sa mga barko ng Tsina sa mga pinag-aagawarang karagatan ng Kapuluang Paracel. Ito ay upang hadlangan ang plano ng Tsina na magbungkal at mangalap ng langis mula sa naturang lugar. Kasabay ng mga pangyayaring ito sa Vietnam ay ang pagkakahuli ng mga otoridad ng Pilipinas sa 11 mangingisdang Tsina sa pinag-aagawang Hasa-Hasa Shoal malapit Palawan, [3] at ang paglalabas ng Hukbong Katihan ng Pilipinas (Philippine Navy) ng isang ulat kung saan kinukumpirma ang posibleng pagtatayo ng Tsina ng isang paliparang military sa Johnson South Reef o mas kilala sa Pilipinas bilang Mabini Reef. [4]

Mabilis na nagbigay ng kanilang reaksyon ang ating mga kababayan sa pamamagitan ng social media kung saan pinuri nila ang mga Vietnamese sa kanilang pagiging “makabayan”. Karamihan sa mga netizens ay nananawagan ng kaparehong pagkilos sa ating bansa sa lalong madaling panahon. Ang ilan ay nagpahayag na sana’y magpadala ang gobyerno ng mga barko at tauhan sa lugar upang pigilan ang mga gawain ng mga Intsik. May mga piling komento na tahasan ang pagiging racist at halos magpaalala sa akin ng propaganda noon ng Nazi Germany.

Nakakaawa ang mga netizens na ito pagkat nanggagalaiti sila para lamang maka-iskor ng masasakit na salita tungkol sa Tsina at mga Intsik, isang bansang may pinakamalaking sandatahang lakas sa kasalukuyan. [5] Nakakabahala ang kanilang katangahan sa pananawagan ng digmaan nang di man lamang iniisip ang magiging epekto nito sa ating mga mamamayan at ekonomiya. Nakakainis na itinutumbas nila ang pagkamakabayan sa racism at racial purity. Kung alam lamang nila na gabuhok na hiblang naghihiwalay sa mga konseptong iyon.

Tila tayo ay nagiging lipunan ng mga utak pulbura at mga basagulero. Gaya ng mga iniidolo nating mga action star gaya nina Fernando Poe Jr., Bong Revilla, at Lito Lapid, gugustuhin nating sumugod sa isang labanan laban sa isang pwersang mas malakas sa atin nang walang paghahanda at pag-iisip. Sa kasamaang palad, ang sigalot natin sa Tsina ay hindi isang pelikula kung saan mananaig ang dehado sa llamado matapos ang isang mahaba at matinding labanan. Masakit man, tanggapin natin ang katotohanan na ang ating sandatahang lakas, ekonomiya, mga likas-yaman, at mga mamamayan ay madedehado kung sakaling makipagbuno tayo sa Tsina.

Mahigit isandaang taon nang malaya ang ating bansa at nanaig tayo bilang isang pamayanan sa loob ng mas matagal pang panahon. Ang ating mga ninuno ay nakipaglaban sa mga mananakop at ganid sa kapangyarihan sa loob at labas ng bansa. Kung tutuusin, tayo ay isang “maturing democracy”, isang demokrasyang hinog sa kasanayan ng paggamit ng mapayang pakikipagkasunduan, subalit taliwas ito sa ipinakikita nating reaksyon at diplomasya sa mga agawan sa teritoryo na ating kinasasangkutan.

Bagkus, huwag nating hayaan ang ating maling ideya ng pagkamakabayan na manaig sa ating kalooban. Huwag nating hayaan na manaig ang ating kamusmusan bilang isang bansa. Huwag nating tularan ang kahangalan ng mga bansang nakapalibot sa atin. Ang kailangan natin ngayon ay mga tinig ng kahinahunan upang tutukan at gabayan tayo. Ngunit higit sa lahat, kailangan nating maging isang mahinahong lipunan—nakikinig at handang isaalang-alang ang lahat bago ang anumang pagkilos at paggawa.

Isinalin mula sa orihinal na artikulo sa Ingles na pinamagatang “Fools Rushing In” noong 16 Mayo 2014.

Mga Batis na Pinagbatayan:

[1] Nga Pham (14 May 2014). Vietnam anti-China protest: factories burnt. BBC News. Retrieved on 15 May 2014.

[2] Kaiman, Jonathan (8 May 2014). China accuses Vietnam of ramming its ships in South China Sea. The Guardian. Retrieved on 15 May 2014.

[3] Laude, Jaime (8 May, 2014). 11 Chinese poachers arrested. The Philippine Star. Retrieved on 15 May 2014.

[4] Ramos, Marlon, and Quismundo, Tarra (15 May 2014). China building airstrip on reef in PH waters. The Philippine Daily Inquirer. Retrieved on 15 May 2014.

[5] Hackett, James (ed.) (3 February 2010). The Military Balance 2010. International Institute for Strategic Studies; London: Routledge. ISBN 1857435575.

6 Comments

  1. Ang isyu ng Spratlys ay magulo at masalimuot at kailangan natin ng mga mas bihasang mga diplomat kaysa sa mga mas bihasang war mongers at hackers na lalo lang magpapalala sa sitwasyon. Makipag-usap tayo sa China at sa iba pang claimant countries. Walang masamang makipag-usap at tiyak pauunlakan tayo kung tayo ang magkakaroon ng pagkukusa, ayon nga kay dating UN Ambassador Lauro Baja Jr. (EllenTordesillas.com, May 17, 2014).

    Dapat mabatid pati natin na ang agawan ng mga teritoryo sa South China Sea/West Philippine Sea ay parehong may multi-lateral and bilateral in approach. Halimbawa, may mga isla na inaangkin ng Pilipinas na hindi naman inaangkin ng iba pang claimant countries such as Scarborough Shoal na China at Pilipinas lang naman ang nag-aagawan. Bilateral ang approach dito kaya either kausapin natin ang China tungkol dito o idaan natin sa arbitration. Pero ang arbitration, para maging mabisa, kailangan pareho silang makibahagi dito. Since di sumali ang China sa arbitration (dahil nga ayaw makipag-usap ng Pilipinas), di ito obligado na ipatupad anuman ang resulta nito.

    Ang masaklap, ang buong Spratlys ang isinumite ng Pilipinas para sa arbitration, na lalong magpapagulo sa sitwasyon kasi multi-lateral naman ang approach dito pagkat maraming claimant countries. Kapag pumabor ang arbitration sa atin, di lang China ang magagalit, pati Vietnam, Taiwan, at Malaysia. So pinag-isipan bang mabuti ang arbitration? Palagay ko hindi.

    Kung ibinaba sana natin ang pride natin at nakipag-usap tayo sa mga claimants ng direkta, mas mapaghahatian ang teritoryong ito ng maayos. Di ba pwedeng magkasundo, magtulungan, at sabay na umunlad ang China at Pilipinas? Anong imahe ng ating bansa ang gusto nating ipakita sa international community? Isang bansang nagpapadalos-dalos, isang bansang nagpapaimpluwensya o isang bansang may malawak na kasanayan at kaalaman sa diplomasya?

  2. So anong gusto mong gawin ng mga Pilipino ngayon, hwag na lang umimik habang ang walang hiyang china ay inuunti-unti nila ang pagkamkam ng mga lupain sa palibot natin? Intsik ka rin siguro at natatakot na isa ka sa mag tatamaan ng mga galit na Pilipino kung sakaling sumiklab din ang poot gaya ng ginawa ng mga vietnamese. Hindi ako pabor sa marahas na paglusob ng mga Vietanamese sa mga chino na nasa Vietnaman sapagkat dahil doon ay nadamay pati ang mga inosenteng banyagang nagnenegosyo. Ngunit ang sabihin mong kunin na lang natin sa mahinahong pag-uusap, sa palagay mo ba makikinig ang mga makakapal ang mukha ng mga komunistang yan? Hinde! Dahil alam nila na ang Pilipinas ay maraming taong katulad mo na duwag at takot.

    Mas maigi pang makipagsabayan at mamatay sa giyera na lumalaban sa mga manlulupig at mangangamkam tulad ng mga chinong yan kesa nakatanga lang at parang batang nakikiusap na tigilan na tayo. Iba ang katwiran mo sa katwiran naming nakakarami at alam ko marami ang pabor sa ginawang pagpoprotesta ng vietnam at pinakita talaga nila ang kanilang katapangan kahit pa sabihin nating sumobra ito. At least nagkaroon ng mensahe ang mga singkit na komunista na makikipagkagatan pala talaga ang mga taong ito kahit kokonti lang sila at maliit na bansa. Hindi tulad natin na puro na lang pakiusap. Me nagagawa ba ang pakiusap na yan? Nilalamon na tayo ng mga hayup na yan makikiusap pa rin tayo? Sino ba sila? Ni hindi nga naniniwala sa Diyos ang mga yan!

    Sa palagay mo ba saan mapupunta ang bansa natin kung hindi tayo lumaban sa mga Kastila at Hapon? Pupunta tayo sa pagiging alipin ng mga banyaga sa mismong sarili nating lupa. Kaya huwag mo kaming pangaralan. Dapat kumilos din tayo tulad ng mga Vietnamese at ipakita rin sa mga chekwang yan na me ngipin din tayo. Anong nangyari sa ginawa ng mga Vietnamese? Nagkaroon ng mensahe sa buong mundo na ang china ay ang modernong Germany na nung panahon ni Hitler ay napakalakas at ganid ngunit pwede rin pala itong pabagsaking kung magtutulungan.

    Umpisahan natin ang pagpoprotesta at pagpapalayas sa kanilang mga tao dito mismo. Ang mga nahuhuling mga intsik sa ocean teritoryo natin ay ikulong at huwag ibigay sa kanila. Hwag tayong matakot tulad ng pinapakita mong takot sa artikulo mong ito at tatawagin mo pang mga utak pulbura ang mga taong nagiisip mag-alsa. Sa ngayon wala tayong maaasahan sa America dahil wala syang pakinabang jan pero d sapat yan para na lang tayo manahimik.

    • Nakakalungkot isipin kung bakit hanggang ngaun eh wala pang aksyon ang ating gobyerno hinggil sa usapin na yan. Hahayaan na lang ba natin na kunin ng mga dayuhan ang di naman talaga sa kanilang pag aari. Kelan pa tau kikilos kapag nakapag tayu na sila ng kanilang base militar sa nasabing isla na yan? Panahon na para naman ipaglaban o dipensahan natin ang sarili nating tiritoryo na pilit inaangkin ng mga katabi nating bansa.

      • Actually, matagal nang nakikinabang ang mga dayuhan sa South China Sea. Ang Malampaya Gas field, 10% lamang ng kita niyan ang napupunta sa PNOC. At ang nalalabing 90% at sa mga dayuhang kumpanya ng langis: Shell at Chevron. Mula pa 1992 yan. So sino ang mas naunang mag-exploit?

    • Mula sa racist at fascist na perspektibo nagmumula ang mga pahayag mo. Una, hindi lahat ng China ay sumasang-ayon sa mga ikinikilos ng gobyerno nila. Pangalawa, maraming Pilipino ang may lahing Chino. Ang Pilipinas ang may pinakamatandang Chinatown sa mundo, patunay ng matagal at magandang ugnayan ng China at Pilipinas noon pang unang panahon. Gusto mong pumatay ng mga inosenteng Chino, be my guest. Nagtagumpay ka sa pagiging isang mamamatay tao at sa pagdungis sa pangalan ng iyong lahi dahil sa racist at fascist mong paniniwala. Wala kang pinagkaiba kay Hitler.

      • At saan mo nabasa na may sinabi ako na gusto kong pumatay ng mga chino na nasa Pilipinas? Kinokondena ko nga yan hindi ba? Tama ka, ang Pilipinas ang may pinakamatandang Chinatown sa buong mundo. Akala nga natin ay mga kaibigan nga natin sila hindi ba? Ngunit ngayon na lumalabas ang katotohanan na ginagamit lang pala nila tayo sa pagpapayaman nila para isang araw ay sila naman ang maghahari sa buong Asya.

        Malayo ang mga sinabi ko sa pagiging isang fascist at racist dahil unang-una ang fascist ay ang taong makapangyarihan na nagdidikta sa mga nasasakupan nya o mahihinang bansa ayon sa kanyang mga kagustuhan. So ang fascist ay ang China mismo.

        At wala rin akong sinabi para akusahan mo ako na isang racist dahil hindi ko minaliit ang mga Chino, bagkus ay kinokondena ko ang kanilang ginagawang kawalanghiyaan dito sa buong Asya. Halos lahat na lang ng bansang katabi nya ay gusto nyang ingudngod sa harapan nya at kamkamin ang yaman nila. At tatawagin mo pa akong mala-Hitler eh ang china nga ang umaaktong may gobyernong Hitler. Hindi ba?

        Nagtataka lang ako sa iyo na habang ikaw ay nasa bansang Pilipinas ay panay naman ang birada mo na hindi tayo dapat nagaaklas sa ginagawa ng china sa bansang Pilipinas at ibang karatig bansa. Pagkatapos ay tatawagin mo pang utak pulbura ang mga taong nagagalit sa ginagawa ng China sa Pilipinas? Purong Pilipino ka ba? Pati nga si Pnoy na may lahing Chinese kinokendena nya ang pagaangkin ng komunistang China pero ikaw naman gusto mo idaan na lang sa pakiusap. Tandaan mo, lalamunin ng China ang lahat ng bansang katabi nya kung walang aangal dahil alam nya na walang bansang makapangyarihan ang nakikialam sa mga pinaggagawa nya. Ang problema lalo pa syang lumalakas dahil buong mundo ay nakadepende sa kanyang mura pero nakakalasong kalakal.

Leave a Reply

Your email address will not be published.