Ang Lalaki sa Dilim

(Photo Credit: En.wikipilipinas.org)
(Photo Credit: En.wikipilipinas.org)

 PAGPAPAHALAGA AYON SA NILALAMAN

a. Kalagayang Sosyal ng mga tauhan

Mariing pinapakita ng nobela ang kalagayan sa lipunan ng bawat karaker. Isa itong konsepto ng kwento kung saan ang isang mayamang lalaki ay magkakagusto sa isang mahirap lamang na babae. Ngunit hindi ganoon kadali ang ikot ng kwento.

Si Rafael ay isang edukado, mayaman at sunod sa layaw na tao. Sa kwento mariing makikita na sinoportahan ng kabuuang katauhan ni Rafael ng mga tauhan na sina Nick, ang kaniyang kaibigang may ari ng isang kumpanya, si Margarita, isang opera singer na napangasawa niya at ang kaniya pang ibang barkada na may sinasabi rin sa buhay. Sa kabilang banda naman ay pinapakita ang baligtad na katauhan ng bidang babae sa nobela. Si Ligaya ay mahirap lamang at hindi nakapag-aral.

Naipakita sa akdang ito kung paano nakakaapekto ang estado ng buhay sa nagiging karakter ng isang tao. Dahil sa pagiging mayaman at laki sa layaw ni Rafael ay nagagawa niyang paglaruan lamang ang babaeng nasa paligid niya. Dahil na rin sa pagiging sosyal, liberated at modernong babae ni Margarita ay naipakita ritong wala siya gaanong pagpapahalaga sa kasal at ayos lamang sa kaniya ang pumatol pa sa iba kahit may asawa na siya. Makikita rin dito na kahit mahirap ay may disiplina at pagpapahalaga sa puri at dangal si Ligaya. At bilang isang babaeng may babaerong asawa, si Marina naman ay aping-api at tila walang kalaban laban sa nobela.

b. Kulturang Pilipino

Umiikot ang kwento sa panahon ng martial-post martial law time, ito ang umpisa ng pagiging liberal ng mga Pilipino dahil na rin sa pagkamulat ng kanilang diwa at damdamin upang maibalik ang demokrasya sa bansa. Sa panahong ito ay talamak ang karahasan. Ang nobela ay nagsasaad ng kalituhan sa kultura ng mga karakter noong kanilang dekada. Makikita dito ang nalalapit na modernisasyon at liberasyong impluwensiya ng mga kanluranin.

Sa karakter ni Marina, matatandaan na siya ang asawa ng babaerong si Nick, makikita ang pag-uugali ng mga Pilipino na kinikimkim lamang nila ang lahat ngunit kapag hindi na nila makayanan ay ang kaisa-isang bagay na natitira na lamang sa kanila ay magigising bigla mula sa matagal na pagiging manhid at maghahasik ng isang rebolusyon. Maraming beses na itong naipakita sa ating kasaysayan mula sa Sigaw sa Pugad Lawin hanggang sa Edsa Revolution noong panahon ng Martial Law kung saan sama-sama ang lumaban upang makamit ang demokrasya ng ating bansa.

Makikita rin dito na bagaman may impluwensiya na ng mga kanluranin ang ibang babaeng karakter sa nobela, ang karakter ni Ligaya naman ay nagpapakita ng pagiging isang Dalagang Pilipina. Siya ay may konserbatibo ang pananaw tungkol sa sex, relasyon at iba pang pagbabago sa lipunan. Maingat siya sa kanyang puri at mayumi sa lahat ng kanyang kilos.

Makikita rin dito ang kaugalian ng mga Pilipino na magiliw tumanggap ng mga bisita, sa kwento kahit na mahirap lamang sina Ligaya at Aling Selya ay hindi matatawaran ang pagsistema nila kay Rafael na isang panauhin.
May ilan namang kapansin-pansing tradisyon at kulturang Pilipino na naman mula sa mga banyaga. Isa na rito ang paggugunita at pagdiriwang ng mga okasyon na may kaugnay sa aral ng Relihiyong Katoliko, gaya ng pagkakaroon ng binyag.

Mapapansin sa nobela ang nakaugaliang seremonya na binyag. Sa prosesong ito nagiging inaanak ng mga ninong at ninang ang taong bininyagan, at nagiging mga magkaka-kumpadre at magkaka-kumadre ang mga magulang at ang nag-anak na ninong at ninang. Kultura na rito sa Pilipinas ang pagbibigay din ang mga ninong at ninang ng regalong pakimkim, na maaaring salapi o bagay. Pagkatapos ng binyag ay isang malaking handaan.

Makikita rin sa nobela ang isa sa impluwensiya ng Tsina na Fixed Marriage, kung saan ang mga magulang ang pumipili ng taong ipakakasal nila sa kanilang anak.

Nangyari ito kina Rafael at Margarita.

c. Pilosopiyang Pilipino

May iilang pilisopiyang Pilipino ang mariing mapapansin sa nobela. Maliwanag ang mga katauhan ng mga kalalakihan sa nobela at mistulang sila ang palaging tama at palaging nasusunod. Naging matibay ang pagkakatatag ng prinsipyo ng ‘machismo’ sa nobela dahil ang mga lalake sa istorya ay sadyang nakakaimpluwensya. Makikita ito sa pagsasama nina Rafael at Margarita kung saan ang desisyon ni Rafael dapat ang masusunod kung hihiwalayan niya ang asawa o hindi. Una ring hinihingan ng payo ni Rafael ang kaniyang biyenang lalaki at ama.

Isang pilosopiya pang lumitaw dito ay ang konsepto ng pagkakaroon ng ‘Utang Na Loob’. Ito ang pagkilala ng isang tao sa kabutihang nagawa ng kanyang kapwa. Sa nobela, tumanaw ng isang malaking utang na loob sina Aling Sela at Ligaya sa kabutihan ni Rafael dahil sa paggamot nito sa mga mata ni Ligaya. Dahil sa utang na loob na iyon ay ginawa ng mag-anak na ninong si Rafael, at hinango rin nila ang pangalan ng bata sa lalaki.

Isa na rin dito ang Konsepto ng ‘Bahala Na’. Ito ay isang idyomatikong pariralang ginagamit ng mga Pilipino na nangangahulugang “Ang Diyos na ang maglalaan” o “Ang Diyos na ang magtatadhana”. Pinakakahulugan din ng maikling pananalitang nito ang “Tingnan natin kung ano ang mangyari,” “Tingnan natin kung ano ang magaganap ‘pag dating ng takdang panahon,” o “Mangyari na ang dapat maganap”. Ganito ang pilosopiyang umiral kay Rafael matapos niyang magahasa si Ligaya. Bahala na kung ano ang mangyayari sa susunod pagkatapos niyang ibigay ang sulat at pera dahil inuusig siya ng kaniyang konsensiya.

d. Simbolismong Pilipino

Sinisimbolo ni Rafael ang isang indibidwal na naiipit sa transisyon ng modern at tradisyunal na tao. Sa nobela, makikita ang pagiging modern niya dahil sa mga bisyo at pagiging laki sa layaw niya. Siya ay nakapag-aral at nagkaroon ng propesyon. Sa kabilang banda naman makikita ang kaniyang pagiging tradisyunal kung saan naghangad siya ng isang mabuting pagsasama ng magasawa at pinahahalagahan niya ang prinsipyo ng pamilya.

Samantala, si Margarita naman ang sumisimbolo sa sa liberismong umiiral sa bansa. Marahil naimpluwensyahan siya ng pagiging opera singer at namulat siya sa mga maka-kanluraning bagay-bagay. Inilarawan rin siya ni Rafael bilang extreme modern woman dahil okay lang sa babaeng ito na magkaroon ng babae si Rafael habang siya naman ay mayroon ring lover. Makikita rin ang kaniyang pagiging liberated nang magkomento siya sa kwento ng paggahasa kay Ligaya. Sinabi niya na kung siya ang papipiliin, ayos lang naman daw na maggahasa dahil binigyan naman raw si Ligaya ng limampung libong piso.

Si Ligaya ang sumisimbolo sa pagiging isang Dalagang Pilipina. Hindi maipagkakaila na maliwanag ang kanyang pagiisip hinggil sa pagbangon mula sa pagkakasadlak sa kahirapan. Isa siyang tradisyonal na babae dahil sa kanyang pagiingat sa kanyang puri at ang pagiging mayumi sa lahat ng kanyang kilos.

Si Marina naman ang sumisimbolo sa pagiging isang rebulusyonaryo ng mga Pilipino. Nasa karurukan ng kapangyarihan ni Marcos at kasukdulan ang mga karahasan ng Martial Law noon kaya maaring siya ang ginamit na instrumento upang ipakita ang mga kagaya niyang handang magrebolusyon alang alang sa ating bansa upang makamit ang kasarinlan.

About StormChaser

The sun is scientifically considered as the ultimate source of light and energy. Even when darkness comes, it still gives its glories to the moon to light up our paths. If there is no sun, I bet sadness and blues will reign in the world. Why? Because the sun doesn’t just give light to the humankind, it also gives happiness and hope to whoever stares at this wonderful creation. When a person says that he reflects himself like a sun, he may be a source of radiant warmth and glory to the people surrounding him. In my case, I can say as a daughter that I am the sun of my parents, because I am their spring of laughter and happiness. I always see to it that whenever something is bothering them, I am in the way to make them feel better by calming them up and cracking up jokes on them. A good laugh is sunshine in the house. It’s a simple way to make them realize that everything’s going to be alright. As a friend, when it is dark, I will always carry the sun in my hand for you. The moment you’ll feel that the world is against you, and you’ll get confused on which path to choose, just believe in me, I will be there to light up your track and will willingly be your guide to realization. I’ll never get tired of rising even when the time comes that you’ll get weary of being under the sun. I’ll never get tired of praying that all the ill-fate days are rubbed away from your life and may you get sunshine and rainbows in your life, my friend. As a child of God, I believe that God values me like the great sun. I have confidence that I am also one of the wonderful creations of God. Like the sun that shines through the sky, my love for him is worthy and sound. In life, it’s true that you can’t please everybody. I may be like the sun to others that irritates their eyes whenever they throw a glimpse, but I have that confidence that God created me to become one of the sky’s beauties. And even though sometimes I fail and that causes me to go down, similar to the sun, I plan in hand and rise again. Imagine how magnificent the sun is! You really must see the true sun in you, feel the promise of tomorrow and begin spreading the glow of the rays of the great sun in the lives of others.