Ash's obituary at Anne's Facebook page.

Ash’s obituary at Anne’s Facebook page.

Good Bye my LITTLE ASH! :’( Yung feeling na ang saya kong bumaba sa jeep.. tapos pagkababa ko, nakasabay ko si ate. At ang unang unang lumabas sa bibig niya, “Oy. Alam mo na ba? Patay na si Ash. Kanina pa daw.” Napigilan ko pa ang luha ko. Nahihiya akong umiyak sa daan. Pagdating na pagdating ko sa bahay, tumakbo ako sa kwarto ko. At doon, di ko na napigilang lumuha. :’( Oo, aso lang siya. Man’s best friend. That’s the point. He’s a man’s best friend. Inalagaan ko siya for about 1 year and 2 months. Si Ash, laging inaasar. Kasi daw ang pangit ng kulay niya. Doon sa may part ng mukha niya, may brown. Noong iilang months pa lang siya, nahulog siya sa hagdan. Medyo mataas kaya siguro iyon yung naging dahilan kung bakit tumatabingi ang ulo niya minsan pag tatawagin siya. Si Ash yung tipo ng aso na papansinin. Kasi nga may kapintasan siya. Naalaala ko dati, pag dadating ako, sasalubong siya. Uupo naman ako sa sahig tapos bigla niya ako hihimurin sa mukha. :’( Nakakamiss lang kasi sa lahat ng asong naalagaan ko, siya ang pinakasweet. Mas sweet pa yata sa tao. Ang masakit pa dun, wala man lang akong nagawa bago siya namatay. :’( Ni hindi ko man lang pinilit si Papa na dalhin siya sa Vet niya. Sana, naagapan ang sakit niya. Masaya sana akong umuwi. May sasalubong pa sanang ASH sa akin. May ASH pa sanang hahalik sa akin. :’( Pero wala akong nagawa.”

Nalungkot kami lahat nang mamatay si Ash.  Subalit higit na nabagbag ang aking kalooban nang mabasa ko ang post na ito ng aking apo sa kanyang status sa Facebook.

Si Ash ay anak ni Mudkypp, isang Shi Tzu na aking iniregalo kay Gillaine, panganay kong apo isang kaarawan niya.  Batang kapatid ni Gillaine si Anne.

Parang taong ipinagluksa namin ang pagkawala ni Ash.  Naitanong ko tuloy sa aking sarili, “Do dogs go to heaven?”

Ang mga animal rights activists ay naniniwala na ang mga hayop ay may angking katalinuhan at kapantay na karapatan sa wastong pag-trato sa kanila.  Ang iba pa ngang aktibista ay tumatangging sabihin na pagaari natin ang hayop, mandin tayo ay tagapangalaga lamang nila. Ngunit ang katalinuhan ba ng hayop, katulad ng aso ay nangangahulugang mayroon din silang kaluluwa?  Ang katalinuhan ba at damdamin ng isang alaga at ang  kakayanan niyang ipadama iyon ay nangangahulugang mayroon itong kaluluwa na mananatili makalipas ang kamatayan?

Ang mga relihiyoso ay naniniwala na ang tao ay nilikha ng Diyos na nakahihigit sa mga hayop. Samakatuwid, hindi maaring maging kauri ng hayop. Ang sabi ng Diyos. “Gawin natin ang tao na ayon sa ating wangis, at paghariin siya sa mga isda sa dagat, at ibon sa himpapawid, at sa mga hayop sa buong daigdig, at sa lahat ng nilalang na gumagapang sa lupa.”

 Kalimitan sa mga nagbibigay kahulugan sa mga sinasabi ng Bibliya ay nagsasabing ang pagkakawangis ng tao sa Diyos at ang pagsasailalim ng hayop sa tao ay nagpapahiwatig na ang hayop ay pinagkalooban din ng “Hininga ng Buhay.” “Breath of Life” sa Ingles at “Nephesh “ sa wikang Hebreo, ngunit hindi ng kaluluwang imortal na katulad ng sa tao.   Kung ang hayop ay may kaluluwa, hindi ito kasing uri ng sa tao.

Sa kabilang dako, sinabi ng Diyos na nang likhain niya ang mga hayop na nakita niya ang kabutihan nito.  Kung ang langit, kabilang buhay, bagong daigdig o’ ang tinawag sa Isaiah na Kahariang mileniyal ay punong-puno ng kabutihan, maaaring nandoroon din ang mga hayop na nakita ng Diyos ang kabutihan.

Bagama’t may mga pahiwatig, sangayon sa mga nagbibigay kahulugan sa nilalaman ng Bibliya, walang malinaw o’ tiyak na pahayag ito kung may aso ngang nakakarating sa langit. Ang katapatan at pagmamahal ng isang alagang aso sa kanyang amo ay madalas naglalagay sa katapatan at pagmamahal ng tao sa kanyang kapuwa sa kahihiyan. At dahil dito, pahihintulutan ng Diyos na muling magkasama ang isang mapagmahal na aso at ang kanyang amo sa kabilang buhay.

Maaaring ituring na pahiwatig din ang imahe ni Santo Domingo, ang nagtatag ng orden ni Santo Domingo na kilala sa tawag na Order of Preachers.  Kadalasang nakikilala kaagad ang imahe dahilan sa kasamang aso na may sulo sa bibig.  Ayon sa alamat, nang ipinagbubuntis si Santo Domingo ng kanyang ina, nanaginip siyang manganganak ng isang aso na susunog sa mundo.  Buhat sa salitang Dominicanus na tawag sa mga kaaanib ng orden, nabansagan itong “Domini canis” na ang kahulugan ay “Aso ng Panginoon” o “Dog of the Lord” sa wikang Ingles.

Iba ang paniniwala ng mga psychic mediums, mga taong may pambihirang katangiang makipag-ugnayan sa mga kaluluwa ng mg mga yumao.  Sinisiguro nilang nakakarating ang mga alagang hayop sa kabilang buhay.  Marami sa mga sumasangguni sa mga mediums ang nagsasabing nagkakaroon sila ng pangitain at nadarama nila ang presensiya ng kanilang mga alaga na namatay sa sakit o’ naaksidente na malayang tumatakbo’t naglalaro sa daigdig ng mga ispirito. Hindi rin kakaunti ang mga mediums na nagsasabing sa kanilang mga séance rituals, isang panayam ng mga ispiritista sa mga yumao, na mayroong mga kaluluwang nagbabalik kasama ang kanilang mga alagang aso.  Isang halimbawa ang ulat sa aklat na “Living Images” na isinulat ng isang kilalang psychic na nagngangalang Coral Polge.  Sinabi niya rito na nagkaroon siya ng pagkakataong maupo sa isang séance ng isang popular na medium na si Jimmy Gardner. Sa gitna ng panayam, may bigla siyang naramdamang isang malambot at mabuhok na hugis sa kanyang kandungan. Hinipo niya iyon at nadama niya ang mga paa nito.  Tumahol ang hugis at walang dudang nakilala niya ang tahol na iyon ni Trix, ang kanyang sumakabilang-buhay na aso.

Ayon din kay Sylvia Browne, isa ring bantog na psychic at medium, ang ating mga alagang hayop ay nakakarating sa kabilang buhay at sasalubungin nila tayo nang buong sigla at saya katulad ng pagsaluboing nila sa atin nang sila’y nabubuhay pa. Sa kanyang aklat “All Pets Go to Heaven: The spiritual side of animals we love,” ay sinabi niyang ang mga hayop ay hindi nangangailangan ng mga leksiyong ispirituwal. Sumipot sila sa daigdig upang mabuhay kasama natin.  Sila’y may kaloobang busilak at ang kanilang puso ay punong-puno ng pagibig.

Ako’y naniniwala na kung ang langit, ayon sa maraming nasusulat, ay walang hanggang kaligayahan, makakasama mo rito ang mga alaga mong aso, pusa, o’ ano mang hayop na nagpaligaya sa iyong buhay sa daigdig.

Subalit, nang tanungin ako ng aking apong si Anne kung si Ash ay makakarating sa langit, ang sagot ko’y “Malalaman mo ang sagot sa iyong katanungan, kung sisikapin mong makarating ka doon.”

(Habang isinusulat ko ang mga huling linya ng artikulong ito, tumutulo ang luha ng aking mga apo. Si Mudkypp, na ina ni Ash ay tumawid na rin sa kabilang buhay upang magkasama sila sa langit.}

Author: Gilbert Miranda